Non-ablative Radiofrequency for Hyperhidrosis
Niet-ablatieve radiofrequentie voor hyperhidrose
Mark S. Nestor, Alexandria Bass, Raymond E. Kleinfelder, Jonathan Chan en Michael H. Gold Center for Clinical and Cosmetic Research, Center for Cosmetic Enhancement, Aventura, FL, VS Department of Dermatology and Cutaneous Surgery, University of Miami, Miller School of Medicine, Miami, FL, VS Department of Surgery, Division of Plastic Surgery, University of Miami, Miller School of Medicine, Miami, FL, VS Center for Clinical and Cosmetic Research, Aventura, FL, VS Gold Skin Care Center, Nashville, TN, VS
Samenvatting
Hyperhidrose is de meest voorkomende zweetaandoening en kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verstoren. Huidige behandelopties zijn onder meer topisch aluminiumchloride, lasers, leidingwater-iontoforese, oraal glycopyrrolaat, botulinum-A-toxine, chirurgische excisie van de huid en de zweetklierlaag, of sympathicusblokkades. De laatste jaren is thermotherapie naar voren gekomen als een alternatieve behandeloptie. Radiofrequente thermotherapie (RFTT) maakt gebruik van elektromagnetische straling om elektrische stroom op te wekken. Wanneer deze stroom in het weefsel op weerstand stuit, produceert ze warmte om eiwitten te denatureren en zweetklieren permanent te vernietigen. Fractionele radiofrequentie verschilt van monopolaire, unipolaire en bipolaire radiofrequentie doordat onaangetaste gebieden kunnen dienen als reservoir van cellen om genezing te versnellen en de huidintegriteit te behouden. Vergeleken met andere vormen van radiofrequentie veroorzaakt fractionele afgifte minder ongemak voor de patiënt en minder uitvaltijd. Onderzoeken hebben een significante afname van de hoeveelheid zweten en verbetering van de kwaliteit van leven aangetoond. Radiofrequentie is een veelbelovende alternatieve behandelmethode voor mensen met hyperhidrose.
Trefwoorden HyperhidroseThermotherapieRadiofrequentie
Introductie
Zweten is een mechanisme dat bij mensen optreedt om homeostase te handhaven en oververhitting te voorkomen, en het is noodzakelijk om te overleven. Het proces wordt geactiveerd door het autonome zenuwstelsel. Triggers zijn onder meer hitte, emoties, gustatoire gewaarwordingen en axonreflexen. Al deze triggers stimuleren de eccriene klieren om zweet te produceren (bij gezonde personen een waterige oplossing van 99–99,5%). Sommige personen ervaren echter verstoringen in het zweetproces en zij worden in twee groepen ingedeeld: hypohidrose/anhidrose (verminderde of afwezige zweetproductie) en hyperhidrose (overmatige zweetproductie). Hyperhidrose is de meest voorkomende klacht en treft 0,5% van de bevolking van de Verenigde Staten in een mate die hun kwaliteit van leven en algemene dagelijkse levensverrichtingen verstoort. Het kan overal op het lichaam voorkomen, maar treft het vaakst de oksels, het gezicht, de handpalmen en de voetzolen. Het treft beide geslachten in gelijke mate, maar vrouwen zoeken vaker behandeling, vooral voor axillaire hyperhidrose (Hurley 2003; Schick et al. 2016; Solish et al. 2007).
Er zijn momenteel verschillende behandelopties beschikbaar voor mensen die aan hyperhidrose lijden. Conservatieve methoden zijn onder meer het aanbrengen van aluminiumchloride, lasers, leidingwater-iontoforese, systemische anticholinergica zoals oraal glycopyrrolaat en herhaalde injecties met botulinum-A-toxine. Veel patiënten vinden deze conservatieve behandelingen onbevredigend vanwege de noodzaak van voortdurend onderhoud. Daarentegen zijn er meer permanente en effectieve chirurgische opties beschikbaar. Deze omvatten chirurgische excisie van de huid en de zweetklierlaag of sympathicusblokkades, maar veel patiënten vinden deze methoden te invasief (Hurley 2003; Schick et al. 2016).
Radiofrequente thermotherapie
Door deze leemte in de huidige behandeling is thermotherapie de afgelopen jaren naar voren gekomen als een alternatieve behandeloptie. Met behulp van lasers, microgolven en nu ook radiofrequente golven gebruikt thermotherapie warmte van meer dan 56 °C om eiwitten te denatureren en zweetklieren permanent te vernietigen. Radiofrequente thermotherapie (RFTT) wordt uitgevoerd met een apparaat, hetzij met elektroden of micronaalden, dat thermische energie afgeeft. Het maakt hierbij gebruik van elektromagnetische straling om elektrische stroom te produceren in het frequentiebereik van 3 kHz–300 MHz. Wanneer deze stroom in het weefsel op weerstand stuit, produceert ze warmte (Lolis en Goldberg 2012). Het voordeel van radiofrequentie ten opzichte van lasers is dat ze niet wordt beïnvloed door diffractie in weefsel of absorptie door chromoforen. De energie kan nauwkeuriger op het doelweefsel worden afgegeven dan bij eerdere methoden, zonder de epidermis te beschadigen zoals oudere ablatieve methoden. Afhankelijk van de gebruikte penetratiediepte en het type radiofrequentie is deze niet-ablatieve techniek goedgekeurd voor rimpelvermindering, huidverstrakking, de behandeling van striae en, bij diepere penetratie, voor hyperhidrose (Schick et al. 2016; Elsaie 2009) (zie hoofdstuk “Niet-ablatieve radiofrequentie voor gezichtsverjonging”, dit volume).
Typen radiofrequentie
Monopolaire radiofrequentie
Radiofrequentie werd voor het eerst ontwikkeld in de jaren twintig van de twintigste eeuw voor gebruik bij elektrocauterisatie. Het evolueerde en wordt nu het meest uitgebreid gebruikt in de dermatologie voor huidverjonging. Het werd in 2002 voor het eerst door de FDA goedgekeurd voor vermindering van gezichtsrimpels en was bekend onder de namen Thermage® en ThermaCool®. Deze apparaten maken gebruik van monopolaire radiofrequentie, wat betekent dat ze één elektrode gebruiken om stroom toe te dienen en een andere elektrode die contact maakt met de huid en als aardingsplaat fungeert. Dit apparaat verwarmt de dermis tot 65–75 °C, waardoor collageen gedeeltelijk wordt gedenatureerd, wat samentrekking en verdikking van het collageen mogelijk maakt. Gelijktijdig wordt een koelspray gebruikt om de epidermis te beschermen en deze op 35 °C tot 45 °C te houden. Sinds de ontwikkeling wordt dit apparaat nu gebruikt voor de behandeling van rimpels, acnelittekens en cellulite. De belangrijkste gerapporteerde beperkingen van monopolaire radiofrequentie zijn ongemak bij de patiënt en resultaten die bescheidener zijn in vergelijking met meer invasieve procedures (Lolis en Goldberg 2012; Elsaie 2009).
Unipolaire radiofrequentie
Unipolaire radiofrequentie is een andere vorm van radiofrequentie die in de dermatologie wordt gebruikt. In tegenstelling tot monopolaire radiofrequentie gebruikt unipolaire radiofrequentie hoogfrequente elektromagnetische straling van 40 MHz om warmte te produceren in plaats van elektrische stroom. Deze methode maakt een diepere penetratie van de huid mogelijk tot diepten van 15–20 mm, wat nuttig is bij de behandeling van aandoeningen van de dermis zoals cellulite (Lolis en Goldberg 2012).
Bipolaire radiofrequentie
Bipolaire radiofrequentie wordt uitgevoerd met twee actieve elektroden boven het te behandelen gebied in plaats van slechts één elektrode zoals bij monopolaire radiofrequentie. De stroom vloeit tussen de elektroden tot een diepte die gelijk is aan de helft van de afstand tussen de elektroden. Vergeleken met monopolaire radiofrequentie kan bipolaire radiofrequentie niet zo diep doordringen, maar veroorzaakt ze minder pijn en is de energie beter gecontroleerd. Ze wordt vaak gebruikt in combinatie met lichtsystemen, elektro-optische synergie (ELOS), vacuümsystemen of functionele, door aspiratie gecontroleerde elektrothermische stimulatie (FACES), om de energiediepte door de huid te helpen beheersen. Bipolaire apparaten worden gebruikt voor de behandeling van gezichtslaxiteit, rimpels, gepigmenteerde en vasculaire laesies, acne en acnelittekens, ontharing en cellulite (Lolis en Goldberg 2012; Elsaie 2009).
Fractionele radiofrequentie
Fractionele radiofrequentie is een nieuwere benadering die bipolaire energie afgeeft via elektroden of paarsgewijs geplaatste micronaalden. De micronaaldmethode maakt een nog nauwkeurigere afgifte van energie aan het doelweefsel mogelijk door zones van aangedane huid naast niet-aangedane huid te creëren (Fig. 1; Weiner 2013). Net als de andere technieken leidt deze energie tot thermische schade om collageenremodellering te stimuleren, maar ze verschilt doordat de onaangetaste gebieden kunnen dienen als reservoir van cellen om genezing te versnellen en de huidintegriteit te behouden. Vergeleken met andere vormen van radiofrequentie veroorzaakt fractionele afgifte minder ongemak voor de patiënt en minder uitvaltijd. Bovendien is deze afgiftetechniek onderzocht voor gebruik bij de behandeling van hyperhidrose (Schick et al. 2016; Lolis en Goldberg 2012).
Klinische onderzoeken naar het gebruik van radiofrequentie bij hyperhidrose
In 2012 vonden Hong et al. (2012) dat het gebruik van microgolven voor de behandeling van axillaire hyperhidrose langdurige effecten kon bieden. Sindsdien zijn er onderzoeken uitgevoerd naar de werkzaamheid van het gebruik van radiofrequente golven voor de behandeling van primaire axillaire hyperhidrose (PAH).
Kim et al. (2013) voerden in 2013 een van de eerste pilotonderzoeken uit naar fractionele micronaaldradiofrequentie (FMR) bij PAH. Twintig proefpersonen met ernstige hyperhidrose werden geïncludeerd en behandeld met twee sessies FMR met een tussentijd van vier weken. De uitkomsten werden beoordeeld met zetmeel-jodiumtests om het gebied van overmatig zweten af te bakenen en de zweetvermindering te kwantificeren. Acht weken na de tweede behandeling vonden ze een significante afname van de hoeveelheid zweten en 70% van de proefpersonen zei een verbetering van het zweten van meer dan 50% te ervaren (Fig. 2). Histologische monsters die vóór en na de behandelsessies werden afgenomen, toonden aan dat de beoogde klieren zich op een diepte tussen 2 en 4 mm bevonden. Bovendien werd na één maand een afname van de dichtheid en grootte van de apocriene en eccriene klieren waargenomen (Fig. 3). De meest voorkomende bijwerkingen waren van voorbijgaande aard en bestonden uit tintelingen, zwelling en erytheem. Twee proefpersonen kregen compensatoire hyperhidrose.
Abtahi-Naeini en Fatemi Naeini et al. publiceerden eveneens drie artikelen over FMR bij PAH. In hun onderzoek uit 2014 (Naeini et al. 2014) includeerden ze 25 proefpersonen met PAH bij wie eerdere conservatieve therapie had gefaald, die 3 sessies FMR ondergingen met een tussentijd van drie weken. Elke proefpersoon fungeerde als eigen controle, met de ene oksel behandeld met FMR en de andere met een schijnapparaat. Drie maanden na de laatste behandeling werd een significante verbetering bij deze patiënten waargenomen, waarbij 80% aan het einde van het onderzoek meer dan 50% tevredenheid rapporteerde. Histologische monsters toonden eveneens een afname van het aantal zweetklieren aan de behandelde zijde. De meest voorkomende bijwerkingen waren erytheem en puntvormige bloedingen. In hun publicatie uit 2015 (Abtahi-Naeini et al. 2015) evalueerden ze de kwaliteit van leven bij deze 25 proefpersonen en vonden ze een statistisch significante verbetering tussen de vragenlijsten vóór en na de interventie. In hun artikel uit 2016 (Abtahi-Naeini et al. 2016) volgden ze deze proefpersonen verder en één jaar later vonden ze 10 patiënten bij wie geen terugval van hun hyperhidrose was opgetreden. Wel vonden ze een significante correlatie tussen terugval van hyperhidrose en een verandering in body mass index.
Meer recent, in 2016, voerden Schick et al. (2016) een onderzoek uit naar axillaire hyperhidrose. Aan dit onderzoek namen 30 proefpersonen met axillaire hyperhidrose deel die allemaal eerder conservatieve behandeling hadden geprobeerd. Ze werden allemaal driemaal behandeld met radiofrequente thermotherapie met tussenpozen van zes weken, volgens de micronaaldbenadering. Elke behandeling bestond uit twee opeenvolgende rondes met een penetratiediepte van 3 mm. Na zes maanden zagen 27 proefpersonen verbetering van hun zweten, met een gemiddelde afname van 72%. De gemiddelde kwaliteit-van-levensscore verbeterde eveneens significant. De gerapporteerde bijwerkingen, van meest naar minst frequent, waren erytheem, exsudatie of korstvorming, pijn na anesthesie, petechiale bloedingen tijdens de procedure, spiertrekkingen van de arm tijdens de procedure en na zes maanden zichtbare naaldprikplaatsen.
Conclusie
Conclusie: radiofrequente therapie, vooral met FMR, kan een alternatieve behandelmethode bieden voor mensen met PAH bij wie eerdere therapie heeft gefaald. Verder onderzoek moet worden uitgevoerd om consistente resultaten te verkrijgen met betrekking tot de instellingen van radiofrequentieapparatuur en de langetermijneffecten ervan.
Kernboodschappen
- Hyperhidrose is de meest voorkomende zweetaandoening en kan de kwaliteit van leven aanzienlijk verstoren.
- Radiofrequente thermotherapie (RFTT) maakt gebruik van elektromagnetische straling om elektrische stroom op te wekken. Wanneer deze stroom in het weefsel op weerstand stuit, produceert ze warmte om eiwitten te denatureren en zweetklieren permanent te vernietigen.
- Fractionele radiofrequentie is een nieuwere benadering die zich onderscheidt doordat onbehandelde gebieden kunnen dienen als reservoir van cellen om genezing te versnellen en de huidintegriteit te behouden.
- Vergeleken met andere vormen van radiofrequentie veroorzaakt fractionele afgifte minder ongemak voor de patiënt en minder uitvaltijd. Bovendien is deze afgiftetechniek onderzocht voor gebruik bij de behandeling van hyperhidrose.
- Onderzoeken hebben een significante afname van de hoeveelheid zweten en verbetering van de kwaliteit van leven aangetoond.
- Radiofrequentie is een veelbelovende alternatieve behandelmethode voor mensen met hyperhidrose.
Kruisverwijzingen
- Ablatieve radiofrequentie in de cosmetische dermatologie
- Niet-ablatieve radiofrequentie voor cellulite (gynoïde lipodystrofie) en laxiteit
Referenties
Abtahi-Naeini B, Naeini F, Adibi N, Pourazizi M. Quality of life in patients with primary axillary hyperhidrosis before and after treatment with fractionated microneedle radiofrequency. J Res Med Sci. 2015;20(7):631–5.
Abtahi-Naeini B, Naeini F, Saffaei A, Behfar S, Pourazizi M, Mirmohammadkhani M, Bolandnazar N. Treatment of primary axillary hyperhidrosis by fractional microneedle radiofrequency: is it still effective after long-term follow-up? Indian J Dermatol. 2016;61(2):234.
Elsaie ML. Cutaneous remodeling and photorejuvenation using radiofrequency devices. Indian J Dermatol. 2009;54(3):201–5.
Hong CH, Lupin M, O’Shaughnessy KF. Clinical evaluation of a microwave device for treating axillary hyperhidrosis. Dermatol Surg. 2012;38(5):728–35.
Hurley HJ. Diseases of the eccrine sweat glands: hyperhidrosis. In: Dermatology, vol. 1. Spain: Mosby by Elsevier Limited; 2003. p. 567–75.
Kim M, Shin JY, Lee J, Kim JY, Oh SH. Efficacy of fractional microneedle radiofrequency device in the treatment of primary axillary hyperhidrosis: a pilot study. Dermatology. 2013;227(3):243–9.
Lolis MS, Goldberg DJ. Radiofrequency in cosmetic dermatology: a review. Dermatol Surg. 2012;38(11):1765–76.
Naeini FF, Abtahi-Naeini B, Pourazizi M, Nilforoushzadeh MA, Mirmohammadkhani M. Fractionated microneedle radiofrequency for treatment of primary axillary hyperhidrosis: a sham control study. Australas J Dermatol. 2014;56(4):279–84.
Schick CH, Grallath T, Schick KS, Hashmonai M. Radiofrequency thermotherapy for treating axillary hyperhidrosis. Dermatol Surg. 2016;42(5):624–30.
Solish N, Bertucci V, Dansereau A, Hong HC, Lynde C, Lupin M, Storwick G. A comprehensive approach to the recognition, diagnosis, and severity-based treatment of focal hyperhidrosis: recommendations of the Canadian Hyperhidrosis Advisory Committee. Dermatol Surg. 2007;33(8):908–23.
Weiner S. FINALLY…A radiofrequency (RF) skin tightening device that makes sense. Infini by Lutronic. Includes an overview of the RF skin tightening industry. 2013. https://stevenfweinermd.wordpress.com/2013/09/22/dr-steve-weiner-finally-a-radiofrequency-rf-skin-tightening-device-that-makes-sense-infini-by-lutronic/. Retrieved 2 Feb 2017.