Laser Safety


Laserveiligheid

João Paulo Junqueira Magalhães Afonso en Meire Brasil Parada Federale Universiteit van São Paulo, São Paulo, Brazilië

Samenvatting

Dit hoofdstuk beschrijft aspecten van laserveiligheid, van de classificatie van laserrisico's tot preventieve maatregelen. De belangrijkste risico's, zoals oogrisico's, huidrisico's, gebitsrisico's, pluimrisico's, brandrisico's en elektrische risico's, worden besproken, en preventieve maatregelen, van beschermingsmiddelen tot gedragsaspecten, komen ook aan bod.

Trefwoorden  LaserVeiligheidGevarenRisicoPreventiefOogrisicoHuidrisicoGebitsrisicoPluimrisicoBrandrisicoElektrisch risicoApparaten voor thuisgebruik

Inleiding

De Internationale Elektrotechnische Commissie (IEC) is een wereldwijde organisatie die internationale normen opstelt en publiceert voor alle elektrische, elektronische en aanverwante technologieën. Het IEC-document 60825-1 is de belangrijkste norm die de veiligheid van laserproducten beschrijft (Smalley 2011).

De IEC heeft documenten gepubliceerd die gelden als internationale maatstaven voor laserveiligheid. Deze documenten zijn 60601, 60825 en 60825-Deel 8. Nationale regelgevende instanties combineren deze internationale aanbevelingen meestal met nationale wetgeving om lokale richtlijnen en/of regelgeving op het gebied van laserveiligheid op te stellen.

Classificatie

Classificatie is gebaseerd op berekeningen en wordt bepaald door de Toegankelijke Emissiegrens (AEL), waarbij ook rekening wordt gehouden met kijkcondities, zoals hieronder beschreven:

Klasse 1

Klasse 1-lasers zijn producten met een zeer laag risico die "veilig zijn bij redelijkerwijs te voorzien gebruik", inclusief het gebruik van optische instrumenten (oogloepen of verrekijkers) voor directe intrabeam-kijken. Er is wel risico op verblinding, verduistering en vermindering van het kleurenzicht door na-beelden:

  • Voorbeelden: laserprinters en compact disc-spelers.

Klasse 1 M

Klasse 1 M-lasers hebben golflengten tussen 302,5 nm en 400 nm en zijn veilig, behalve bij gebruik met optische hulpmiddelen (bijv. microscopen, loepen, verrekijkers):

  • Veilig onder redelijkerwijs te voorziene bedrijfsomstandigheden (met het blote oog), maar kunnen gevaarlijk zijn als de gebruiker optica in de bundel gebruikt.
  • Voorbeelden: glasvezelcommunicatiesystemen.

Klasse 2

Klasse 2-lasers hebben zichtbare golflengten (400–700 nm) en zijn veilig als er korter dan 0,25 s naar wordt gekeken (veilig bij kortstondige blootstelling, maar gevaarlijk als men bewust in de bundel staart). Ze staan geen menselijke blootstelling toe aan niveaus die hoger liggen dan de Klasse 2-AEL voor golflengten tussen 400 nm en 700 nm. Eventuele emissies buiten dit golflengtegebied moeten lager zijn dan de Klasse 1-AEL:

  • Zenden zichtbare laserbundels uit.
  • Zijn niet inherent veilig voor de ogen, maar bescherming door natuurlijke afweerreacties, zoals de knipperreflex, is meestal voldoende.
  • Voorbeelden: amusementslasergeweren, laserpointers en barcodescanners.

Klasse 2 M

Klasse 2 M-lasers hebben golflengten tussen 400 nm en 700 nm en zijn potentieel gevaarlijk bij gebruik met een optisch instrument. Eventuele emissies buiten dit golflengtegebied moeten lager zijn dan de Klasse 1 M-AEL:

  • Zenden zichtbare laserbundels uit.
  • Oogbescherming wordt normaal gesproken geboden door afweerreacties, waaronder de knipperreflex, maar ze kunnen gevaarlijker zijn als de gebruiker optica in de bundel gebruikt.
  • Voorbeelden: waterpas- en oriëntatie-instrumenten voor civieltechnische toepassingen.

Klasse 3R

Klasse 3R-lasers zijn marginaal onveilig voor intrabeam-kijken naar bundels en zijn potentieel gevaarlijk, maar het risico is lager dan dat van Klasse 3B-lasers, omdat de toegankelijke emissiegrens maximaal vijf keer de Klasse 2-AEL bedraagt voor golflengten tussen 400 nm en 700 nm en maximaal vijf keer de Klasse 1-AEL voor golflengten buiten dit gebied:

  • Directe intrabeam-kijken is potentieel gevaarlijk, maar het risico is lager dan bij Klasse 3B-lasers.
  • Minder productie-eisen en controlemaatregelen voor de gebruiker dan bij Klasse 3B-lasers.
  • Voorbeelden: laserpointers en uitlijnlasers.

Klasse 3B

Klasse 3B-lasers zijn normaal gesproken gevaarlijk bij directe kijkcondities op de bundel, maar zijn normaal gesproken veilig bij het kijken naar diffuse reflecties. Ze kunnen lichte huidverwondingen veroorzaken of zelfs een risico vormen op ontsteking van brandbare materialen:

  • Uitgangsvermogen van continue golf niet hoger dan 0,5 W.
  • Voorbeelden: lasers voor fysiotherapeutische behandelingen.

Klasse 4

Klasse 4-lasers zijn gevaarlijk bij zowel intrabeam- als diffuse reflectiekijkcondities. Ze kunnen ook huidverwondingen veroorzaken en zijn potentiële brandgevaren:

  • Apparaten met hoog uitgangsvermogen.
  • Uitgangsvermogen van continue golf hoger dan 0,5 W.
  • Kunnen gevaarlijke reflecties produceren.
  • Kunnen oog- en huidverwondingen veroorzaken.
  • Kunnen een brandgevaar vormen.
  • Vereisen uiterste voorzichtigheid bij gebruik.
  • Voorbeelden: laserprojectieschermen, laserchirurgische apparaten en lasermetaalsnijapparaten.

De meeste lasers die in de geneeskunde worden gebruikt, behoren tot klasse 3 of 4, wat betekent dat de risico's groter zijn bij elke toepassing.

Goed ingeburgerde routines die rekening houden met deze risico's, kunnen fouten voorkomen zoals hieronder beschreven.

Preventieve maatregelen

Preventieve maatregelen gelden altijd als gouden standaard op het gebied van laserveiligheid. De controlemaatregelen zijn van technische, administratieve, procedurele aard en gerelateerd aan beschermingsmiddelen.

Deze maatregelen worden hieronder opgesomd en beschreven:

  1. Technische maatregelen — veiligheidsmaatregelen van de fabrikant die in de systemen zijn ingebouwd om onbedoelde emissie van laserstraling te voorkomen. Enkele voorbeelden zijn de afgeschermde voetschakelaar, sleutelslot, behuizingsvergrendelingen, hoorbare en zichtbare emissie-indicatoren, bundelstoppers, openingafdekkingen of luiken, stand-bymodus, voet- en handbediende schakelaars, en contactschakelaars en sensoren.
  2. Administratieve maatregelen — continue monitoring van het veiligheidsprogramma door de verantwoordelijke arts, naleving van laserveiligheidsmaatregelen en een functionaris of commissie voor laserveiligheid; formele audits; schriftelijke beleidsregels (checklists voor veiligheidsopstelling, procedurelogboeken), procedures en documentatiemiddelen; verplichte onderwijs- en trainingsprogramma's; en een meldingsmechanisme voor complicaties.
  3. Procedurele maatregelen — perioperatieve activiteiten of werkwijzen die door alle laserpersoneel worden toegepast om complicaties te voorkomen. Dit omvat gecontroleerde toegang tot de laserkamer; het voorbereiden van een laserveilige operatieplek (niet-brandbare antiseptica en voorbereidingsoplossingen, niet-reflecterend materiaal, brandvertragende doeken, het vermijden van zuurstofbronnen in de buurt van lasertoepassing, darmvoorbereiding in het geval van perineale en perianale lasertoepassing); het beheersen van elektrische gevaren; het verwijderen van rook van de operatieplek tijdens de operatie; het opzetten, controleren en testen van het lasersysteem en bijbehorende apparatuur voor gebruik (test de laserbundel op een tongspatel voor het eerste gebruik van de dag); en het assisteren van de arts en de patiënt voor, tijdens en na lasertoepassing.
  4. Beschermingsmiddelen — raamafsluitingen, spiegelbedekking, borden op de toegangsdeur van de kamer, labels, beschermende brillen (Fig. 1, 2 en 3), gebitsbescherming (Fig. 3), brandblussers, niet-brandbare doeken, geanodiseerde instrumenten, huidbescherming, maskers en rookafzuigsystemen met filters (Smalley 2011; Smalley en Goldman 1998).
Laserbeschermende brillen (veiligheidsbrillen) voor oogbescherming tijdens laserprocedures
Fig. 1 Oogbescherming
Intraoculaire oogschilden die onder de oogleden worden geplaatst om het oog te beschermen tijdens laserbehandeling
Fig. 2 Intraoculaire bescherming (oogschild)
Gebitsbescherming: een beschermend tandheelkundig mondstuk dat wordt gebruikt wanneer laser in de buurt van de mond wordt toegepast
Fig. 3 Gebitsbescherming

Gevarengebied

Het wordt ten zeerste aanbevolen om duidelijk zichtbare borden te plaatsen die het gebied aangeven waar lasergevaren aanwezig zijn. In sommige landen is dit een wettelijke verplichting. Deze borden waarschuwen personeel en patiënten voor het gebied waar laserveiligheidsmaatregelen nodig zijn, zoals gecontroleerde toegang en het dragen van een veiligheidsbril. Het is ook aan te raden om bij elke toegang tot dit gebied altijd beschermende brillen beschikbaar te hebben tijdens lasergebruik, voor noodgevallen waarbij men het gebied moet betreden.

De deuren moeten altijd gesloten zijn, maar nooit vergrendeld tijdens lasergebruik.

Bundelgevaren: gerelateerd aan directe of gereflecteerde inslag van de laserbundel op weefsel

Oogrisico's

Het menselijk oog heeft als enige verdedigingssysteem de "knipperreflex". Deze reflex heeft een kwart seconde nodig om effectief te zijn. Omdat lasers werken op milli-, nano- en picosecondeschaal, is het niet mogelijk dat de knipperreflex hen beschermt. Bovendien werken sommige lasers niet op golflengten van helder zichtbaar licht, zoals infrarode lasers, die de reflex niet opwekken.

Zelfs met gesloten oogleden kunnen sommige lasers schade aan de ogen veroorzaken, waardoor we het belang van oogbescherming nog meer benadrukken.

De ooglens is in staat om licht te focussen op een zeer klein punt op het netvlies, wat het coherente licht van lasers nog gevaarlijker maakt (Dudelzak en Goldberg 2011). Zoals bekend is, kan zelfs een laserpointer met een uitgangsvermogen van meer dan 5 mW blijvend oogletsel veroorzaken. Veel professionele laserapparaten en apparaten voor thuisgebruik zijn dus in staat om oogschade te veroorzaken.

Sommige laservariabelen zijn gerelateerd aan de ernst van oogletsel. De laservariabelen zijn:

  1. Golflengte. Lasers die werken op golflengten van ultraviolet (200–400 nm), midden-infrarood (1400–3000 nm) en ver-infrarood (3000–10.600 nm) worden geabsorbeerd door het voorste oogsegment, waardoor schade aan de lens en het hoornvlies wordt toegebracht.

    Zichtbaar licht-lasers (400–760 nm) en nabij-infrarode lasers (760–1400 nm) worden geabsorbeerd in het achterste oogsegment door het netvlies en de vasculaire choroidea.

    Golflengten boven 700 nm en onder 400 nm kunnen fotochemische schade aan het hoornvlies en lenscataract veroorzaken, en golflengten boven 1400 nm kunnen hoornvliesverbrandingen veroorzaken.

    Blinde vlekken en glaucoom als gevolg van schade aan netvliesvaten en gepigmenteerde iris zijn ook mogelijk.

    De chromoforen van het oog zijn dezelfde als die dagelijks worden gebruikt in de dermatologie, zoals water, melanine en hemoglobine.

    Lasers zoals CO2 (10.600 nm), Nd:YAG (1320 en 1064 nm), alexandriet (755 nm), diode (810 nm), Er:YAG (2940 nm) en Q-switched lasers (alexandriet, robijn en Nd:YAG) kunnen schade toebrengen aan meerdere structuren van het oog via mechanismen van fotochemische, fotothermische en fotoakoestische schade.

  2. Pulsduur. De pulsduur van bijna alle lasers die in de dermatologie worden gebruikt, is korter dan de tijd die nodig is om de knipperreflex op te wekken (0,25 s), waardoor bijna alle pulsduren een risico vormen. Hoe korter de pulsduur, hoe sneller de energie die in de parameters is gedefinieerd, wordt afgegeven.
  3. Energie/fluentie. Hoe hoger de energie die in de parameters is gedefinieerd, hoe groter het risico op oogschade.
  4. Bundeldiameter. De bundeldiameter kan de uitkomst in meer of mindere mate beïnvloeden, afhankelijk van de golflengte en de positie van inval op het oog.

De schade wordt ook beïnvloed door oogvariabelen. De oogvariabelen zijn:

  1. De locatie van de schade in het oog (foveale verwondingen zijn het ernstigst).
  2. De kleur van de iris (bij personen met een donkere huidskleur is de schade het ernstigst).
  3. Als de pupil verwijd is (laesies 's nachts of laesies in het donker kunnen gevaarlijker zijn dan bij daglicht).
  4. De brekingstoestand van het oog op het moment van het letsel (als de focus vóór of achter het netvlies ligt, kan de schade minder of meer intens zijn) (Barkana en Belkin 2000).

Nadat het oog door een laser is beschadigd, kan het primaire letsel zich ontwikkelen tot secundaire oogletsels veroorzaakt door schokgolven, hitte en het vrijkomen van verschillende schadelijke stoffen door de direct beschadigde neuronen (Lee et al. 2011).

Als er schade optreedt, zijn er weinig behandelingsmogelijkheden. Corticosteroïden zijn de belangrijkste keuze, maar in anekdotische casusrapporten zijn antioxiderende vitamines en vaatverwijdende geneesmiddelen gebruikt. Er worden geneesmiddelen ontwikkeld die bedoeld zijn om secundair letsel te blokkeren; deze worden neuroprotectieve verbindingen genoemd. Sommige rapporten suggereren ook het gebruik van groeifactoren (Lin et al. 2011; Jewsbury en Morgan 2012).

Soms is een operatie noodzakelijk voor behandeling.

Vanwege het bovenstaande is oogbescherming een van de belangrijkste onderwerpen in lasertraining, lasergebruik en laserveiligheid.

Oogbescherming moet worden overwogen voor de patiënt, de arts en het ondersteunend personeel. Brillen zijn het belangrijkste onderdeel van oogbescherming, en brillen ter bescherming tegen lasergolflengten zijn speciaal voor dat doel ontworpen.

Patiëntenbrillen kunnen gemaakt zijn van hittebestendig roestvrij staal met een glad gepolijst concaaf oppervlak en een geanodiseerd convex oppervlak zonder enige transparantie (voor uitwendig of topisch gebruik). Personeelsbrillen zijn over het algemeen gemaakt van een ander materiaal, zoals gecoat glas of polymeermateriaal met geselecteerde transparantie. De geselecteerde transparantie wordt gekozen op basis van de laser die zal worden gebruikt, omdat de lenzen een centrale golflengte of een golflengteband kunnen blokkeren. Een ander kenmerk van deze brillen is de optische dichtheid (OD), de logaritme van de verzwakking van het licht dat door de lens wordt doorgelaten. Een lens met een OD van 4 laat dus 1/104 van de laserenergie door. Deze brillen kunnen ook zijn voorzien van zijschilden en geen reflectie van het vooroppervlak hebben.

Alle brillen moeten permanente labels hebben met daarop de golflengten en optische dichtheid, zijschilden, voldoende doorlaatbaarheid van zichtbaar licht en een goede, comfortabele pasvorm.

Wanneer brillen gebarsten, bekrast, verkleurd zijn of andere schade vertonen aan de lens, het montuur of de bandjes, moeten ze worden vervangen.

Schurende reinigingsmethoden en reinigingsoplossingen op alcoholbasis kunnen de optische coating op de lenzen aantasten en de optische dichtheid verlagen, met oogletsel tot gevolg.

Omdat oogletsel ook kan worden veroorzaakt door gereflecteerd laserlicht en niet alleen door directe emissie, moeten alle sieraden worden verwijderd, vensterglas en spiegels worden bedekt, en alle instrumenten worden geanodiseerd, opgeruwd of geëboniseerd met een fluorpolymeercoating. Reflectie is niet gerelateerd aan de kleur van het instrument, omdat zwart even reflecterend kan zijn als zilver.

Chloorhexidine mag niet worden gebruikt om oogcontactbrillen te desinfecteren, omdat deze stof keratitis en hoornvliesvertroebeling kan veroorzaken.

Volgens nationale regelgeving kunnen waarschuwingsborden op de deur buiten laseroperatiekamers worden geplaatst om bezoekers te waarschuwen voor de risico's.

Er zijn enkele technologieën voorgesteld om lasers om te vormen tot oogveilige machines, zoals efficiënte groothoekige voorwaarts verstrooiende diffusers die de coherente aard van lasers en intens gepulseerd licht (IPL's) zouden veranderen in niet-coherent licht. Dit is theoretisch gerechtvaardigd omdat het biologische effect van lasers en IPL's optreedt nadat het licht van deze bronnen in de huid is verstrooid voordat het op zijn uiteindelijke doelwit (de chromoforen) inwerkt. De coherente aard van deze lichtbronnen is dus niet essentieel voor de behandelingsefficiëntie. Deze technologie is echter niet toepasbaar op alle soorten lasers en moet nog verder worden ontwikkeld (Slatkine en Elman 2003).

Het is belangrijk om te onthouden dat brilbescherming ook noodzakelijk is om de ogen te beschermen tegen spatten van biologisch materiaal die kunnen optreden na laserinslag op weefsel.

Huidrisico's

Huidrisico's zijn gerelateerd aan ongepaste selectie van patiënten, energie, pulsduur of een andere controleerbare laserparameter, of aan onbedoeld afvuren van de laser.

Om huidrisico's te voorkomen, zijn continue onderwijs- en trainingsprogramma's essentieel, omdat onjuist gebruik van een enkele laservariabele grote schade aan de huid kan veroorzaken.

Inzicht in de fysica, laser-weefselinteractie, laserparameters en -variabelen, kennis van de kenmerken van de specifieke machine die bij die behandeling zal worden gebruikt en van de huid van de patiënt, en het afstemmen van deze variabelen op elk geval zijn de beste manieren om onopzettelijke schade aan de huid te voorkomen.

Koeling is in sommige gevallen ook een goede manier om laserschade te voorkomen.

Het depigmenteren van de huid voorafgaand aan lasertherapie met topische hydrochinon, te beginnen 4 weken van tevoren, is een methode die sommige risico's kan verminderen.

Huidschade kan leiden tot tijdelijke of blijvende laesies, zoals erytheem, oedeem, korstvorming, blaarvorming, littekenvorming, atrofie, of hyper- of hypopigmentatie (Dudelzak en Goldberg 2011).

Tabel 1 laat zien welke schade elk soort straling kan veroorzaken in de huid en ogen.

Tabel 1 Weefselveranderingen veroorzaakt door verschillende stralingen. Aangepast van Mattos (2012).
Golflengtebereik Spectrum Ogen Huid
200–280 nm UVC Fotokeratitis (ontsteking van het hoornvlies, vergelijkbaar met zonnebrand) Erytheem, brandwonden en huidkanker
280–315 nm UVB Fotokeratitis (ontsteking van het hoornvlies, vergelijkbaar met zonnebrand) Bruining, brandwonden en huidkanker
315–400 nm UVA Fotochemisch cataract (vertroebeling van de ooglens) Fotoveroudering, bruining en huidkanker
400–780 nm Zichtbaar Fotochemische schade aan het netvlies, netvliesverbranding Brandwonden, fotosensitiviteitsreacties en toenemende pigmentatie
780–1400 nm Infrarood A Cataract, netvliesverbranding Brandwonden
1400–3000 nm Infrarood B Kamerwatervlamming (eiwit in het kamerwater), cataract, hoornvliesverbranding Brandwonden
3000–10.000 nm Infrarood C Hoornvliesverbranding Brandwonden

Gebitsrisico's

Tandglazuur is kwetsbaar voor ultraviolet en infrarood licht. Bij gebruik van een laser in de buurt van de mond moet de patiënt worden gewaarschuwd om de mond gesloten te houden, en er kan enige bescherming worden gebruikt, zoals bevochtigd gaas en een beschermend mondstuk (Fader en Ratner 2000).

Mogelijke gebitsschade omvat verkoling, barstvorming, afschilfering en kraters.

Niet-bundelgevaren: secundaire gevaren die niet direct gerelateerd zijn aan de bundel

Brandgevaar

De onderstaande brandbare materialen lopen risico op ontsteking bij blootstelling aan bepaalde lasers:

  • Gaas
  • Handdoeken
  • Doeken
  • Droge sponzen
  • Kunststoffen
  • Rubber
  • Plakbandverwijderaars
  • Huidontvettingsmiddelen en voorbereidingsoplossingen voor de huid
  • Schuimapparaten
  • Ademhalingsapparaten (gezichtsmaskers, neuscanules)
  • Methaangas (perianaal gebied)
  • Make-up, haarlak, mousse of gels op alcoholbasis, nagellak
  • Oogzalven op oliebasis
  • Producten die alcohol bevatten
  • Oplossingen met joforen
  • Behaarde gebieden

Sommige van deze risicomaterialen kunnen vóór de procedure worden bevochtigd met zoutoplossing om het risico op ontsteking te verminderen. Andere materialen kunnen buiten de laserkamer worden gehouden.

Bij gebruik van de CO2-laser op weefsel is het belangrijk op te merken dat zich tijdens de toepassing over het algemeen een verkoolde weefsellaag opbouwt. Deze laag blokkeert de penetratie van de laser en warmt continu op. Als deze koolstoflaag niet wordt verwijderd, kan deze opwarmen tot temperaturen van meer dan 1000 °C, waardoor brandontsteking, brandwonden en uitgebreide weefselschade mogelijk zijn (Fader en Ratner 2000).

Haar en katoen kunnen door lasers worden ontstoken in een zuurstofverrijkte atmosfeer of wanneer ze niet zijn doordrenkt met zoutoplossing.

Een brandblusser voor standaard elektrische apparatuur en een container met water moeten beschikbaar zijn voor noodgevallen bij het werken met brandgevaren.

De O2-verrijkte atmosfeer is de meest voorkomende oorzaak van brand bij lasergebruik (Sheinbein en Loeb 2010). Brandontsteking kan zelfs buiten het laserbehandelingsveld optreden (brand op afstand), zoals in de literatuur is beschreven (Waldorf et al. 1996) (Fig. 4).

Veiligheidsmaatregelen en beschermingsmiddelen die worden gebruikt om operatiebranden te voorkomen tijdens laserprocedures
Fig. 4 Veiligheidsmaatregelen ter voorkoming van operatiebranden

Elektrisch gevaar

Laserapparaten zijn instrumenten met hoge spanning en hoge stroomsterkte, en er is een groot risico op printplaatbrand en elektrocutie. Alleen opgeleid personeel mag deze apparaten bedienen.

Correcte installatie en aarding zijn erg belangrijk bij het voorkomen van elektrische gevaren.

De integriteit van klemmen, aansluitsnoeren, stroomsnoeren, zekeringen, stroomonderbrekers en stekkers kan vóór gebruik worden gecontroleerd (Dudelzak en Goldberg 2011).

Pluimgevaar

Pluim en rook worden vaak geproduceerd tijdens lasergebruik, en de mutagene en carcinogene eigenschappen van deze bijproducten worden al erkend.

Overdracht van ziekten via pluim en rook is ook beschreven en moet een punt van zorg zijn voor zorgprofessionals en ondersteunend personeel (Sawchuk et al. 1989).

Rode bloedcellen, celklonters, bacteriën, HIV en HPV-DNA zijn aangetroffen in laserpluim. Koolstofdeeltjes, benzeen, formaldehyde, acroleïne en meer dan 41 giftige gassen zijn bewezen vrij te komen uit weefsel na thermische laserverstoring van cellen (Andre et al. 1990; Ulmer 2008).

In de literatuur is melding gemaakt van een laserchirurg met een infectie van de voorste neusgangen en een andere met laryngeale papillomatose na het behandelen van anogenitale papillomatose (Hallmo en Naess 1991).

De koolstof en giftige stoffen, zoals formaldehyde en benzeen, die in de pluim aanwezig zijn, kunnen de volgende aandoeningen veroorzaken (Ulmer 2008):

  • Astma
  • Bloedarmoede
  • Angst
  • Bronchiolitis
  • Carcinoom
  • Cardiovasculaire disfunctie
  • Koliek
  • Congestieve interstitiële pneumonie
  • Dermatitis
  • Duizeligheid
  • Emfyseem
  • Oogirritatie
  • Hoofdpijn
  • Hepatitis
  • HIV
  • Hypoxie
  • Tranenvloed
  • Leukemie
  • Licht gevoel in het hoofd
  • Nasofaryngeale laesies
  • Misselijkheid of braken
  • Niezen
  • Keelirritatie
  • Zwakte

Gewone chirurgische maskers zijn niet in staat om de zeer kleine deeltjes te filteren die tijdens lasertoepassing worden geproduceerd. Lasermaskers zijn gemaakt van elektrostatisch geladen synthetische vezels en moeten periodiek worden vervangen, omdat de rook hun polariteit na een periode van gebruik opheft. Maskers worden echter niet beschouwd als eerstelijns beschermingsmiddelen, omdat de kans op falen na 20 minuten gebruik hoog is. Pasvorm en draagtechniek zijn ook van invloed op de efficiëntie van het masker.

Rookafzuiging en -verwijdering zijn uiterst noodzakelijk op de plek en in de kamer van lasertoepassing en vormen het eerstelijns beschermingsmiddel (Bigony 2007). Het apparaat moet gebruikmaken van een drievoudig filtersysteem. Het hoogefficiënte deeltjesluchtfilter, dat deeltjes groter dan 0,3 μm verwijdert, is niet voldoende; een ultralaag doordringend luchtfilter, dat deeltjes tot 0,1 μm kan verwijderen, is noodzakelijk, samen met een koolstoffilter om giftige chemicaliën uit de rook te verwijderen.

Enkele aspecten die moeten worden geëvalueerd voordat men een rookafzuiger kiest, zijn:

  • Kosten en bedrijfskosten
  • Effectiviteit
  • Ontwerp van filters en patroon
  • Filtermonitoring
  • Capaciteit voor vloeistofverwijdering
  • Bediening via voetpedaal versus automatische bediening
  • Geluidsproductie
  • Eenmalig gebruik versus herbruikbaar
  • Grootte

De aanbevolen afstand tussen de met laser behandelde plek en de zuigmond is 1 cm, en de effectiviteit daalt van 99% naar 50% wanneer deze afstand verandert van 1 naar 2 cm.

Na lasergebruik kan het 20 minuten duren voordat de atmosfeer in de kamer weer een normale deeltjesconcentratie heeft.

Q-switched lasers vormen een bijzondere uitdaging, omdat ze hogesnelheids weefselfragmenten en deeltjes genereren die mogelijk niet worden opgevangen door het rookafzuigapparaat. Er zijn enkele specifieke veiligheidsmaatregelen aanbevolen in deze situaties, zoals spatschilden of opvangkegels, behandeling door een transparant membraan, passende oogbescherming, handschoenen, jassen en laserchirurgische maskers.

Sommige laserchirurgen bedekken laesies met optisch heldere biologische verbanden en schieten er doorheen, waarbij ze een energiedaling van 5–10% opofferen voor een schone en elegante beschermingsbarrière.

De recente toepassing van lasers bij de behandeling van schimmelinfecties zoals onychomycose heeft de aandacht gevestigd op de mogelijkheid van levensvatbare schimmels in de rook (Karsai en Däschlein 2012).

Nog intrigerender is de suggestie van sommige auteurs dat pluim levensvatbare kwaadaardige cellen, zoals melanoomcellen, naar andere plekken kan verspreiden (Lewin et al. 2011).

De Amerikaanse Academie voor Dermatologie beveelt het gebruik van gezichtsmaskers, oogbeschermers, handschoenen, jassen, mutsen en schoenhoezen aan (Dover et al. 1999).

Na de operatie moet men er rekening mee houden dat de rook zowel bedekte als onbedekte lichaamsoppervlakken kan hebben besmet. Het wassen van de handen en andere lichaamsdelen is dus aan te raden.

"Van alle veiligheidsgevaren is zelfgenoegzaamheid verreweg het gevaarlijkst. Ongelukken gebeuren wanneer we de houding aannemen: ‘Ik gebruik al jaren lasers; we hebben nog nooit een probleem gehad en het zal hier ook niet gebeuren.’" — Smalley en Goldman (1998)

Deze houding zorgt ervoor dat de chirurg en het personeel minder streng omgaan met preventieve maatregelen, wat de weg vrijmaakt voor fouten en ongelukken.

Veiligheid van intens gepulseerd licht (IPL) en laserapparaten voor thuisgebruik

Ontharingsapparaten voor thuisgebruik werken volgens hetzelfde principe van selectieve fotothermolyse als professionele apparaten. Er zijn echter enkele belangrijke verschillen tussen apparaten voor thuisgebruik en professionele apparaten:

  • Lage energie
  • Weinig energie-instellingen
  • Vaste pulsduur
  • Eén vast filter
  • Kleine behandelingsgebieden
  • Parallelle huidkoeling niet mogelijk
  • Geschikt voor minder huidtinten

Deze verschillen moeten fabrikanten en zorgverleners erop wijzen dat ze de klinische ervaring en kennis uit gepubliceerde onderzoeken naar professionele apparaten niet zomaar mogen toepassen op apparaten voor thuisgebruik (Town et al. 2012).

Het is echter redelijk om vergelijkbare bijwerkingen te verwachten, zij het met een verschillende incidentie tussen deze twee soorten apparaten.

De meest voorkomende bijwerkingen die bij sommige onderzochte apparaten werden gemeld, waren erytheem, oedeem, pijn, pigmentveranderingen, huidschuring, folliculitis, huidirritatie, jeuk, een branderig gevoel, tintelingen, droge huid en blaarvorming.

Hoewel deze bijwerkingen niet al te vaak voorkwamen, selecteerden de onderzoeken proefpersonen aan de hand van inclusie- en exclusiecriteria om de risico's te verminderen. Zodra de apparaten beschikbaar komen voor de algemene bevolking zonder controle op "inclusie- en exclusiecriteria", zal de incidentie van bijwerkingen naar verwachting hoger zijn bij dagelijks gebruik in de praktijk.

Apparaten voor thuisgebruik: gewenste eigenschappen

  • Oogveilig
  • Eenvoudig te gebruiken zonder training
  • Klinisch effectief (veroorzaakt biologische schade aan de follikels zonder epidermale of oogschade te veroorzaken)
  • Kosteneffectief bij massaproductie

Fabrikanten hebben verschillende technologieën ontwikkeld om deze eigenschappen te bereiken, zoals contactschakelaars of sensoren, automatische stand-by en lage energie-voorinstellingen, en in sommige landen vragen ze vervolgens herclassificatie van deze apparaten aan in de laser categorie Klasse 1, waardoor het gebruik van een veiligheidsbril niet nodig zou zijn. De herclassificatie wordt momenteel geëvalueerd en is nog niet goedgekeurd (Thaysen-Petersen et al. 2012).

Veel van de apparaten vermelden niet de beweerde fluentie, pulsduur, golflengte en homogeniteit of spectrale output (in het geval van IPL's), wat de veiligheidsbeoordeling bemoeilijkt.

Sommige onderzochte apparaten voor thuisgebruik vertoonden risico's op huid- en oogschade, ongeacht de veiligheidsmechanismen die door fabrikanten zijn toegepast. Bovendien kunnen patiënten hun huidtint verkeerd inschatten en de apparaten toepassen op een gebruinde huid, en kunnen veiligheidsmechanismen falen. Al deze variabelen moeten in overweging worden genomen bij het classificeren van de veiligheid van apparaten voor thuisgebruik (Town en Ash 2010).

Regelgevende normen zijn in veel landen niet goed gedefinieerd, en er moeten enkele belangrijke maatregelen worden genomen op het gebied van gebruikerseducatie:

  • Uitgebreid educatief materiaal (bijv. gebruikershandleidingen)
  • Klantenserviceondersteuning (bijv. telefonische hulplijn)
  • Gedetailleerde gebruiksaanwijzingen
  • Dvd's
  • Opgeleide verkoopadviseurs in de winkel
  • Gebruik van thuisapparaten onder begeleiding van een arts
  • Webgebaseerde tutorials

Omdat apparaten voor thuisgebruik zullen worden gebruikt als huishoudelijke apparaten, omvatten veiligheidsmaatregelen maatregelen voor elektrische veiligheid, montage, onderhoud, afvalverwerking, etikettering en classificatie van consumentenrisico (bijv. voor kinderen).

Er zijn nog andere zaken waarmee rekening moet worden gehouden wanneer apparaten voor thuisgebruik door niet-professionele gebruikers worden gebruikt:

  • Behandelen van gebieden met melanocytische naevi.
  • Behandelen van gebieden met tatoeages.
  • Behandelen van personen met polycysteus ovariumsyndroom of ovarieel hyperandrogenisme.
  • Behandelen van zwangere vrouwen.
  • Behandelen van een gebruinde huid.
  • Behandelen van nog genezende huid.
  • Behandelen van personen die fotosensitizers of fototoxische geneesmiddelen gebruiken (vooral bij IPL-apparaten).
  • Behandelen van het gezicht en de wenkbrauwen.
  • Behandeling met suboptimale energie kan paradoxale haargroei veroorzaken bij apparaten voor thuisgebruik, die doorgaans werken met lagere energie dan professionele apparaten.

Kernboodschappen

  1. Lasers die in de geneeskunde worden gebruikt, kunnen over het algemeen hoogrisico-apparaten zijn.
  2. Preventieve maatregelen zijn effectief als alle betrokken medewerkers veiligheidsroutines volgen die rekening houden met de risico's.
  3. Het gevaarlijkste intrabeam-risico is het oogrisico, dat kan leiden tot volledige blindheid.
  4. De niet-bundelgevaren zijn divers, en de meest gerapporteerde is gerelateerd aan pluim.
  5. Apparaten voor thuisgebruik zijn niet vrij van risico's, en consumenten moeten bewust worden gemaakt van deze risico's.

Kruisverwijzingen

  • CO2-laser voor andere indicaties
  • CO2-laser voor littekens
  • CO2-laser voor striae
  • CO2-laser voor photorejuvenatie
  • Erbiumlaser voor photorejuvenatie
  • Erbiumlaser voor littekens en striae distensae
  • Fractionele ablatieve en niet-ablatieve lasers voor de etnische huid
  • Intens gepulseerd licht voor photorejuvenatie
  • Intens gepulseerd licht voor rosacea en andere indicaties
  • Lasers voor esthetische en functionele vaginale verjonging
  • Laser bij haargroei
  • Laser voor ontharing
  • Laserlipolyse
  • Laser voor onychomycose
  • Laserbehandeling van vasculaire laesies
  • Licht-emitterende diode voor acne, littekens en door licht beschadigde huid
  • Mijn persoonlijke ervaring met lasers
  • Niet-ablatieve fractionele lasers voor littekens
  • Niet-ablatieve lasers voor photorejuvenatie
  • Niet-ablatieve lasers voor striae
  • Fotodynamische therapie voor acne
  • Fotodynamische therapie voor door licht beschadigde huid
  • Q-switched lasers voor melasma, donkere kringen onder de ogen en photorejuvenatie
  • Transepidermale toediening van geneesmiddelen via ablatieve methoden (lasers en radiofrequentie)

Referenties

Andre P, Orth G, Evenou P, Guillaume JC, Avril MF. Risk of papillomavirus infection in carbon dioxide laser treatment of genital lesions. J Am Acad Dermatol. 1990;22(1):131–2.

Barkana Y, Belkin M. Laser eye injuries. Surv Ophthalmol. 2000;44(6):459–78.

Bigony L. Risks associated with exposure to surgical smoke plume: a review of the literature. AORN J. 2007;86(6):1013–20; quiz 1021–4.

Dover JS, Arndt KA, Dinehart SM, Fitzpatrick RE, Gonzalez E. Guidelines of care for laser surgery. American Academy of Dermatology, Guidelines/Outcomes Committee. J Am Acad Dermatol. 1999 Sep;41(3 Pt 1):484–95.

Dudelzak J, Goldberg DJ. Laser safety. Curr Probl Dermatol. 2011;42:35–9.

Fader DJ, Ratner D. Principles of CO2/erbium laser safety. Dermatol Surg. 2000;26(3):235–9.

Hallmo P, Naess O. Laryngeal papillomatosis with human papillomavirus DNA contracted by a laser surgeon. Eur Arch Otorhinolaryngol. 1991;248(7):425–7.

Jewsbury H, Morgan F. Uveitis and iris photoablation secondary to intense pulsed light therapy. Can J Ophthalmol. 2012;47(4):e13–4.

Karsai S, Däschlein G. “Smoking guns”: hazards generated by laser and electrocautery smoke. J Dtsch Dermatol Ges. 2012;10(9):633–6.

Lee WW, Murdock J, Albini TA, O’Brien TP, Levine ML. Ocular damage secondary to intense pulse light therapy to the face. Ophthal Plast Reconstr Surg. 2011;27(4):263–5.

Lewin JM, Brauer JA, Ostad A. Surgical smoke and the dermatologist. J Am Acad Dermatol. 2011;65(3):636–41.

Lin CC, Tseng PC, Chen CC, Woung LC, Liou SW. Iritis and pupillary distortion after periorbital cosmetic alexandrite laser. Graefes Arch Clin Exp Ophthalmol. 2011;249(5):783–5.

Mattos R. Conceitos de Biossegurança: Laser/Dermatologia. In: Kadunc B, Palermo E, Addor F, Metsavaht L, Rabello L, Mattos R, Martins S, editors. Tratado de cirurgia dermatológica, cosmiatria e laser: da Sociedade Brasileira de Dermatologia. 1st ed. Rio de Janeiro: Elsevier; 2012. p. 895–9.

Sawchuk WS, Weber PJ, Lowy DR, Dzubow LM. Infectious papillomavirus in the vapor of warts treated with carbon dioxide laser or electrocoagulation: detection and protection. J Am Acad Dermatol. 1989;21(1):41–9.

Sheinbein DS, Loeb RG. Laser surgery and fire hazards in ear, nose, and throat surgeries. Anesthesiol Clin. 2010;28(3):485–96.

Slatkine M, Elman M. Conversion of aesthetic lasers and intense pulsed light sources into inherently eye-safe units. J Cosmet Laser Ther. 2003;5(3–4):175–81.

Smalley PJ. Laser safety: risks, hazards, and control measures. Laser Ther. 2011;20(2):95–106.

Smalley PJ, Goldman MP. Laser safety: regulations, standards and practice guidelines. In: Goldman MP, Fitzpatrick RE, editors. Cutaneous laser surgery: the art and science of selective photothermolysis. 2nd ed. St. Louis: Mosby Inc; 1998. p. 459–72.

Thaysen-Petersen D, Bjerring P, Dierickx C, Nash JF, Town G, Haedersdal M. A systematic review of light-based home-use devices for hair removal and considerations on human safety. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012;26(5):545–53.

Town G, Ash C. Are home-use intense pulsed light (IPL) devices safe? Lasers Med Sci. 2010;25(6):773–80.

Town G, Ash C, Dierickx C, Fritz K, Bjerring P, Haedersdal M. Guidelines on the safety of light-based home-use hair removal devices from the European Society for Laser Dermatology. J Eur Acad Dermatol Venereol. 2012;26(7):799–811.

Ulmer BC. The hazards of surgical smoke. AORN J. 2008;87(4):721–34; quiz 735–8.

Waldorf HA, Kauvar NB, Geronemus RG, Leffel DJ. Remote fire with the pulsed dye laser: risk and prevention. J Am Acad Dermatol. 1996;34(3):503–6.

This site uses cookies

We use cookies to collect information about how you use this site. We use this information to make the website work as well as possible and improve our services.